Średniowiecze to epoka, która bardzo mocno zaznaczyła swoją obecność w Górach i na Pogórzu Kaczawskim. To czas, kiedy dzięki licznym działaniom kolonizacyjnym władców, zakładano tu nowe miasta i wsie, budowano zamki. Jednym z efektów takiego rozwoju było powstawanie – w szybko rozwijających się wsiach i miastach – późnoromańskich i gotyckich kościołów, które – dzięki kolejnym fundacjom książęcym i rycerskim – ozdabiane były malowidłami ściennymi – polichromiami. Ze względu na fakt, że polichromie powstawały przede wszystkim w kościołach, zdecydowana ich większość miała charakter religijny – pozwalały one wiernym „zobaczyć” historie i przypowieści, o których opowiadało Pismo Święte i żywoty świętych. Wyjątek stanowi tu wieża książęca w Siedlęcinie, w której powstały malowidła przedstawiające m.in. jedną z legend arturiańskich – historię Lancelota z Jeziora i jego tragicznej miłości do królowej Ginewry.
Około 10 lat temu zrodził się pomysł tworzenia sieci i wzajemnego wsparcia średniowiecznych zabytków na terenie Gór i Pogórza Kaczawskiego, w których zachowane są średniowieczne polichromie. Początkowo współpraca dotyczyła wspomnianej już wieży w Siedlęcinie oraz kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie. We wspólnych działaniach (m.in. organizowanych rajdach) obecna była także Lubiechowa i jej piękny kościół pw. św. Piotra i św. Pawła. W kolejnych latach dojrzewał pomysł stworzenia profesjonalnego szlaku, który łączyłby wszystkie obiekty, gdzie znajdują się średniowieczne malowidła.
W 2020 i 2021 roku – dzięki dofinansowaniu z Programu „Działaj Lokalnie” – Stowarzyszenie „Wieża Książęca w Siedlęcinie” (wraz partnerami – w tym
Muzeum Regionalnym w Jaworze) zrealizowało filmy o:
- Wieży Książęcej w Siedlęcinie (m.in. przedstawienie legendy Lancelota z Jeziora),
- Kościele pw. św. Jana Chrzciciela i św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Świerzawie (wspaniały cykl św. Katarzyny Aleksandryjskiej oraz unikalne malowidła tzw. Drzewa Życia),
- Kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Pogwizdowie (odkrycia licznych średniowiecznych polichromii, które jeszcze czekają na pełne odsłonięcie i udostępnienie).
- Kościele pw. Św. Piotra i Św. Pawła w Lubiechowej
- Kościele pw. Św. Jerzego w Kondratowie
W 2020 roku uruchomiona została również rozwijająca się strona internetowa szlaku: szlakpolichromii.pl
Tekst: Przemysław Nocuń
